Kort antwoord: Het gemiddeld gemeten THC-gehalte van cannabis is in meerdere onderzochte markten gestegen. Voor Europa schatte een studie tussen 2006 en 2016 bij cannabishars een stijging van 8,14 naar 17,22 % THC en bij plantaardig cannabis van 5,00 naar 10,22 %. Het EU-drugsrapport 2026 noemt voor 2024 bij in beslag genomen hars 24,6 % en bij in beslag genomen plantaardig cannabis 12 %. Deze waarden zijn afkomstig uit verschillende datasets met een uiteenlopende dekking. Ze vormen geen sluitende Europese meetreeks van de jaren zeventig tot heden. Freeman et al., 2019; EUDA, 2026.
In één oogopslag: welke tijdvakken zijn gedocumenteerd?
| Tijdvak | Wat werd onderzocht | Betrouwbare conclusie |
|---|---|---|
| 1970–2017 | Twaalf studies uit zeven landen, waaronder vijf Europese; verschillende soorten monsters | De meta-analyse vond een stijgende THC-trend, maar geen uniforme EU-tijdreeks. |
| Jaren negentig tot begin jaren 2000 | Oudere Europese laboratorium- en marktobservaties | Intensief geteelde, zaadloze bloemen kwamen sterker naar voren; vroege harsgegevens lieten geen overal gelijke trend zien. |
| 2006–2016 | Gemodelleerde landengegevens uit de toenmalige EU-lidstaten, Noorwegen en Turkije | Hars 8,14 → 17,22 %; plantaardig cannabis 5,00 → 10,22 % THC. |
| 2014–2024 | Geïndexeerde EUDA-reeks, basisjaar 2014 = 100 | Harsindex 100 → 166; bloemenindex 100 → 119. Dat zijn relatieve stijgingen van 66 % en 19 %. Beide reeksen bereikten in 2023 hun hoogste stand (178 respectievelijk 143). |
| 2024 | EUDA-gegevens over inbeslagnames in de EU | Hars gemiddeld 24,6 %, plantaardig cannabis 12 % THC. De nationale gemiddelden lopen bij hars uiteen van 7,3 tot 33,5 % en bij bloemen van 2,9 tot 17 %. |
Belangrijk voor alle grafieken: Een lijn verbindt uitsluitend waarden binnen dezelfde studie en methode. De volgende resultaten uit verschillende publicaties worden niet samengevoegd tot één enkele curve.
Hoe ver reiken de oudere gegevens terug?
Een systematisch overzichtsartikel met meta-analyse analyseerde twaalf studies uit de VS, het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Frankrijk, Denemarken, Italië en Nieuw-Zeeland. De observaties reiken afhankelijk van de productgroep terug tot 1970 respectievelijk 1975, en lopen tot 2017. Voor plantaardig cannabis lagen 66.747 monsters voor; voor hars 17.371 monsters uit acht studies. De publicatie is bij het aantal studies voor plantaardig cannabis niet geheel consistent: de samenvatting noemt acht, het resultatendeel zeven. De gepoolde, binnen de studies geschatte jaarlijkse verandering bedroeg voor plantaardig cannabis 0,29 procentpunt THC (95%-betrouwbaarheidsinterval 0,11–0,47) en voor hars 0,57 procentpunt (0,10–1,03). In de bloementrend waren studies uit de VS, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Nieuw-Zeeland opgenomen; in de harstrend kwamen daar Nederland, Frankrijk en Denemarken bij. Beide schattingen zijn daarmee geen onafhankelijke EU-gemiddelden. Freeman et al., 2021.
Deze cijfers zijn noch een gemeten jaarlijkse stijging in elk land, noch een prognose voor 2024. De studies verschilden in tijdvakken, landen, monsters en selectiemethoden. De statistische heterogeniteit was hoog: I² = 94,2 % voor plantaardig cannabis en 79,1 % voor hars. De auteurs beoordeelden de doorgaans niet-aselecte steekproeftrekking als een belangrijk risico op vertekening. Uit een inbeslagname kan bovendien niet rechtstreeks worden afgeleid welke producten alle gebruikers daadwerkelijk gebruikten.
Wat veranderde er in de jaren negentig?
Een hoofdstuk van Leslie King in een EMCDDA-verzamelband uit 2008 beschrijft het sterker opkomen van intensief geteelde, zaadloze bloemen (“sinsemilla”) vanaf het begin van de jaren negentig. Deze productgroep had gemiddeld hogere THC-waarden dan traditioneel geïmporteerd plantaardig cannabis. De verdelingen overlapten echter: ook oudere geïmporteerde monsters konden hoge THC-waarden vertonen. Hetzelfde rapport waarschuwde voor schaarse historische gegevens, uiteenlopende monsterbereiding en meetpraktijken, en een inconsistente onderverdeling van productgroepen. Voor geïmporteerd hars vertoonde het vroege materiaal geen eenvoudige pan-Europese stijgende trend; King noemt voor geïmporteerde producten over vele jaren stabiele waarden van circa 2–8 % THC. De uitzondering was in Nederland zelf geproduceerd hars (“Nederhasj”), waarvan de potentie na 1999 snel steeg. De geschiedenis laat zich dus niet samenvatten als “vroeger was alles zwak, tegenwoordig is alles sterk”.
De latere meta-analyse vond voor alle plantaardige cannabismonsters een stijging, maar in de afzonderlijk beschouwde groepen “sinsemilla” en “traditionele bloemen” geen even duidelijke gepoolde stijging. De verklaring van de auteurs: een groter marktaandeel van de hogerpotente productgroep kan het totale gemiddelde omhoogtrekken, ook als het gemiddelde binnen elke afzonderlijke groep weinig verandert. Dit is een interpretatie van de studieauteurs, geen rechtstreeks gemeten oorzaak voor elke afzonderlijke markt. Freeman et al., 2021.
Wat tonen de Europese gegevens van 2006 tot 2016?
Freeman en collega’s analyseerden herhaalde landengegevens uit de toenmalige 28 EU-lidstaten alsmede Noorwegen en Turkije met behulp van gemengde regressiemodellen. Het aantal landen met geschikte THC-gegevens wisselde van jaar tot jaar. Voor hars waren dat bijvoorbeeld 15 landen in 2006 en 15 in 2016; voor plantaardig cannabis 15 respectievelijk 19. De cijfers in de grafiek zijn modelschattingen met 95%-betrouwbaarheidsintervallen, geen meetwaarden van elke afzonderlijke partij.
Afbeelding 1: THC-gehalte van cannabishars en plantaardig cannabis in de analyse van Freeman et al. (2019), tabel 2. Gebied: toenmalige EU-landen, Noorwegen en Turkije; de landendekking varieerde. De afbeelding eindigt in 2016 en wordt bewust niet verbonden met de latere EUDA-indexreeks. Grafiek op volledige grootte openen.
| Productgroep | 2006, gemodelleerd gemiddelde (95%-BI) | 2016, gemodelleerd gemiddelde (95%-BI) | Verschil |
|---|---|---|---|
| Cannabishars | 8,14 % (6,89–9,49) | 17,22 % (15,23–19,25) | +9,08 procentpunt |
| Plantaardig cannabis | 5,00 % (3,91–6,23) | 10,22 % (9,01–11,47) | +5,22 procentpunt |
Bij hars lag de sterkste stijging in het model vooral na 2011. Voor plantaardig cannabis resulteerde het model in een gelijkmatigere trend. Het artikel bespreekt nieuwe productiemethoden en veranderde samenstellingen als mogelijke verklaringen. De gegevens wijzen echter geen specifieke teeltmethode aan als de enige oorzaak. Originele studie met tabel 2 en methodiek.
Wat zegt de recentere EUDA-reeks voor 2014 tot 2024?
Het Europees Drugsrapport 2026 meldt voor 2024 in het EU-gemiddelde 24,6 % THC bij in beslag genomen cannabishars en 12 % bij in beslag genomen plantaardig cannabis. Het harsgemiddelde lag daarmee 12,6 procentpunt hoger en was ruim twee keer zo groot als het bloemengemiddelde. Deze uitspraak heeft betrekking op de gerapporteerde productgroepen, het gebied en het datajaar. Het is geen analyseresultaat van een willekeurige partij.
De datatabellen bij het rapport tonen hoe sterk de landen uiteenlopen. De grondslag zijn nationale gemiddelden, die in de EUDA-grafiek zijn toegewezen aan het kleinhandelsniveau (“retail”). De tabel vermeldt voor elk land 2024 of het meest recente beschikbare jaar:
| Productgroep | Laagste landengemiddelde | Middelste helft van de landen | Hoogste landengemiddelde | EU-gemiddelde |
|---|---|---|---|---|
| Cannabishars | 7,3 % | 23,1–29,3 % | 33,5 % | 24,6 % |
| Plantaardig cannabis | 2,9 % | 10,1–14,5 % | 17,0 % | 12 % |
Het hoogste nationale gemiddelde is bij hars 4,6 keer zo hoog als het laagste, bij plantaardig cannabis 5,8 keer. Één enkel EU-getal verhult deze verschillen. EUDA, afbeelding 2.6 met datatabellen.
Voor het verloop noemt de EUDA geïndexeerde trends: als men de respectieve waarde van 2014 op 100 stelt, bereikt hars in 2024 de index 166 en plantaardig cannabis 119. Dat betekent een relatieve toename van het gemiddelde THC-gehalte met 66 % respectievelijk 19 %. Een indexwaarde van 166 is geen THC-gehalte van 166 %, en “+66 %” is niet “+66 procentpunt”.
De datatabellen bij het rapport vermelden ook de tussenliggende jaren:
| Jaar | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hars (index) | 100 | 104 | 112 | 117 | 128 | 147 | 148 | 155 | 164 | 178 | 166 |
| Plantaardig cannabis (index) | 100 | 95 | 98 | 104 | 99 | 99 | 102 | 99 | 105 | 143 | 119 |
De harsindex steeg tot 2023 elk jaar en daalde in 2024. De bloemenindex bleef tot 2022 tussen 95 en 105, sprong in 2023 naar 143 en viel in 2024 terug naar 119. Of de sprong in 2023 een marktverandering of een andere landensamenstelling weerspiegelt, is uit het rapport alleen niet af te leiden.
De EUDA wijst erop dat de landen per indicator variëren. Daarom mag het verschil tussen de 2016-waarde uit de studie en de 2024-waarde van de EUDA niet worden geïnterpreteerd als een exact gemeten achtijarige stijging van dezelfde steekproef. De analyse over 2006–2016 omvatte ook Noorwegen en Turkije, terwijl de geciteerde uitspraak voor 2024 betrekking heeft op de EU.
Waarom kan een marktgemiddelde de afzonderlijke partij niet beschrijven?
THC-percentages beschrijven een aandeel in de onderzochte materiaalmassa. Ze zeggen aanvankelijk niets over hoeveel materiaal iemand gebruikt, hoeveel THC bij een bepaalde toepassing beschikbaar komt of welke hoeveelheid het lichaam bereikt. Verschillende partijen en productsoorten kunnen sterk van elkaar afwijken. Een EU-gemiddelde vervangt daarom noch een partijspecifiek laboratoriumrapport noch een blootstellingsmeting.
Het aanvullende artikel Plantaardig materiaal, THC-gehalte en dosis legt uit welke meetgrootheden er liggen tussen een laboratoriumpercentage en de werkelijke blootstelling. Ook daar wordt uit een THC-percentage geen individuele dosis afgeleid.
Bovendien beïnvloedt de selectie van de monsters het gemiddelde. Inbeslagnames komen voort uit politieel optreden; ze zijn geen aselecte volledige inventarisatie van alle verkochte producten. Verschillen tussen landen, categorieën en analysemethoden kunnen tijdvergelijkingen bemoeilijken. Wie “cannabis heeft 24,6 % THC” schrijft, laat de bepalende gegevens weg: hars, inbeslagnames, EU, 2024, gemiddelde.
Alle hier geciteerde bronnen vermelden slechts twee productgroepen: hars en plantaardig cannabis. Extracten, oliën of eetbare producten komen in deze gemiddelden niet voor. De tekst is daarom geen vergelijking van alle hedendaagse cannabisproducten.
Veelgestelde vragen
Was cannabis in de jaren zeventig principieel zwakker?
De meta-analyse onderbouwt een stijging van de gemiddelde THC-gehalten in meerdere onderzochte markten over decennia. Ze documenteert geen enkele “typische jaren-zeventig-partij” voor heel Europa. Al toen verschilden hars en bloemen, herkomst, opslag en monsterkeuze sterk van elkaar. Eén enkel getal voor “cannabis vroeger” zou misleidend zijn.
Is het THC-gehalte in Europa elk jaar gestegen?
Nee, een langdurige stijging betekent niet dat het in elk land en elk jaar stijgt. De studie uit 2006–2016 toont gemodelleerde, productspecifieke trends met onzekerheid. Ook in de EUDA-reeks 2014–2024 daalde de index in 2024 bij beide productgroepen ten opzichte van 2023. Lokale reeksen kunnen bovendien afwijken.
Wat betekent „2014 = 100″ in het EUDA-diagram?
Dat is een index: voor elke productgroep dient de eigen uitgangswaarde van 2014 als vergelijkingsbasis. Een harsindex van 166 in 2024 betekent 66 % meer dan de harsuitgangswaarde. Hieruit volgt noch een THC-gehalte van 166 %, noch een vergelijking van de absolute THC-waarden van 2014 tussen hars en bloemen.
Hoe hoog was het gemiddelde THC-gehalte in 2024?
Voor inbeslaggenomen materiaal in de EU meldt de EUDA 24,6 % bij cannabishars en 12 % bij plantaardig cannabis. De nationale gemiddelden liggen bij hars tussen 7,3 en 33,5 %, bij bloemen tussen 2,9 en 17 %; individuele partijen kunnen nog sterker afwijken. EUDA-originaalrapport.
Bronnen, selectie en actualisering
Deze tekst is een op bewijs gebaseerd literatuuroverzicht, geen eigen systematisch overzichtswerk. Tot 29.09.2026 werden de EUDA-primaire presentatie voor 2024 inclusief gegevenstabellen bij figuur 2.6, de originele studie met de Europese modelreeks van 2006–2016, de historische meta-analyse en een ouder EMCDDA-methoderapport geraadpleegd. De gegevens werden gescheiden naar productgroep, gebied, tijdvak, meetgrootheid en steekproefbron. Getallen in figuur 1 zijn overgenomen uit tabel 2 van de originele studie; de eindpuntverschillen in de tabel zijn daaruit berekend. Na verschijning van een nieuw EUDA-jaarrapport dient het gedeelte over de meest recente gegevens te worden geactualiseerd.
- Freeman TP, Groshkova T, Cunningham A, Sedefov R, Griffiths P, Lynskey MT. Increasing potency and price of cannabis in Europe, 2006–16. Addiction. 2019;114:1015–1023. DOI: 10.1111/add.14525.
- Freeman TP, Craft S, Wilson J, Stylianou S, ElSohly M, Di Forti M, Lynskey MT. Changes in delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) and cannabidiol (CBD) concentrations in cannabis over time: systematic review and meta-analysis. Addiction. 2021;116:1000–1010. DOI: 10.1111/add.15253.
- European Union Drugs Agency (EUDA). Cannabis – de huidige situatie in Europa. Europees drugsrapport 2026, gegevensjaar 2024, afdeling „Marktgegevens voor cannabis”, tabellen EDR26-Cannabis-7 en -8. Originaalrapport.
- King LA. Understanding cannabis potency and monitoring cannabis products in Europe. In: European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA), red. A cannabis reader: global issues and local experiences, deel 1. Lissabon: EMCDDA; 2008, Monograph series 8, hoofdstuk 14, blz. 239–259. ISBN 978-92-9168-311-6. DOI van de bundel: 10.2810/13807. Origineel-PDF.